Over WBL

Als bestuur zijn we druk met het ondersteunen van diverse initiatieven. Dikwijls zijn we gesprekspartner bij gemeentes en provincie of wordt onze ondersteuning gevraagd door inwoners. Ook zetten wij ons in om cultuurhistorische gebouwen of gebieden te beschermen. We merkten dat het voor bijvoorbeeld nieuwe wethouders of ambtenaren niet altijd duidelijk is wat de WBL doet. Maar ook voor u als donateurs is het prettig om te weten waar de WBL voor staat. Daarom hebben wij gemeend de doelstellingen en taken die wij op dit moment voor ons zien op te schrijven in een visiedocument. Dit visiedocument (of delen daarvan) kan dan toegestuurd worden aan betrokken partijen. Wij proberen in onze standpunten dicht bij de kern te blijven, dus het behoud en versterking van de Lopikerwaard.

Het is belangrijk een goede stem te geven aan de bewoners van de buitengebieden, als ook de natuur in de Lopikerwaard te verbeteren. Maar dit document staat open voor eventuele aanvullingen of opmerkingen.

Wij horen heel graag van u. En mocht u zich voor een bepaald onderwerp willen inzetten, neemt u dan contact op met een van onze bestuursleden om ons te ondersteunen of van gedachten te wisselen.

De doelstellingen en taken van WBL

De Stichting Werkgroep Behoud Lopikerwaard, de WBL, is sinds 1981 actief in de Lopikerwaard. Zij is ontstaan tijdens de grootschalige ruilverkaveling in dit gebied. De Lopikerwaard omvat o.a de gemeentes IJsselstein, Lopik, Montfoort, Oudewater en Schoonhoven. Zij zet zich in voor het behoud en de versterking van het eigen karakter van de Lopikerwaard en de naaste omgeving, op het gebied van natuur, landschap en cultuurhistorie, in samenhang met de leefomgeving.

Door middel van voorlichting, bijeenkomsten, natuureducatie, een magazine, het uitgeven van boeken en info-materiaal, maakt de WBL burgers en gemeentes bewust van de unieke waarden van dit fraaie weidegebied.

De WBL volgt kritisch de ruimtelijke plannen van gemeentes, provincie en Rijk die betrekking hebben op het werkgebied van de WBL. Ook heeft de WBL een adviserende rol bij regionale en lokale plannen. Daarbij werkt zij nauw samen met diverse organisaties binnen de Lopikerwaard op het gebied van landschap, natuur, energielandschappen en energieopwekking.

Verdieping doelstellingen WBL

  1. Behoud en bescherming cultuurhistorisch erfgoed, waardevolle natuur en een prettige leefomgeving

Wij hechten er veel belang aan om de prachtige en karakteristieke buitengebieden van de Lopikerwaard te behouden maar tevens te versterken. Graag willen wij met de gemeentes meedenken in een overleg over het, recent veelbesproken, bouwen buiten de rode contouren en de grootschalige energieopwekking in het buitengebied. Waar ziet de WBL de cultuurhistorische waarden in het geding komen en welke kansen liggen er wel?

De groene randen met bomen, het zicht op de Hollandse akkers, de Lek en de Hollandsche IJssel: de natuurwaarde hiervan en de invloed op de bebouwde kom is hoog. Het is belangrijk om dit kenmerk bij de ruimtelijke ontwikkelingen mee te nemen in de omgevingsvisie. Het moet niet alleen gezien worden als buitengebied maar als landschap dat onlosmakelijk verbonden is met de woonkernen en dat de waarde van de dorpen en steden in de Lopikerwaard versterkt.

Het stroomgebied van de Kromme IJssel en de Hollandse IJssel zijn cultuurhistorisch zeer waardevol. Het is de laatste resterende 5 % blokverkaveling in de Lopikerwaard. In 900 door de Franken aangelegd nog vóór de grote cope ontginning in 1100. De WBL zet zich in samenwerking met de Historische Kring en B&W in voor behoud van deze gebieden en bescherming hiervan. O.a. door toekennen NNN-status, voor behoud natuur, of aanvragen van hoge cultuurhistorische waarde, beide effectief in de strijd tegen aantasting van het landschap.

  1. Behoud en versterking van het buitengebied

De WBL wil zich ervoor inzetten dat gemeentes en provincie ruimere mogelijkheden bieden in het buitengebied. Kwaliteit en leefbaarheid van het platteland kunnen zo versterkt worden door de vitaliteit te bevorderen. O.a. door een ruimere regeling voor het splitsen van woningen en historische huisstallen naar meerdere wooneenheden. Of de mogelijkheid voor het oprichten van (tijdelijke) tiny houses op een lege kavel i.p.v. slechts één nieuw te bouwen villa. Uiteraard wel met behoud van het ensemble, uitstraling en zichtlijnen. Zo kunnen meer mensen, ouderen, maar ook jongeren of jonge gezinnen, genieten van het buitengebied, met onderling contact en zorg voor elkaar. Het bijbehorende agrarisch land kan dan ingericht worden als eigen voedselvoorziening en/of lokale voedselvoorziening, natuur, recreatie, biodiversiteit en wateropslag. Grootschalige energieopwekking in het buitengebied is een bedreiging voor de leefbaarheid.

Inzetten op het faciliteren van zonnepanelen op boerendaken en kleine windmolentjes bij de boerderijen verbetert de economische positie van het buitengebied en voorkomt industrialisering van het landschap.

  1. Energietransitie

Zonne-energiecentrales op landbouwgrond, water en in natuurgebieden moet vermeden worden. Het is van belang om maximaal in te zetten op oplossingen in het stedelijk gebied, voordat voor de gemakkelijke weg van de zonnepanelen in de wei wordt gekozen. Landschap is niet oneindig beschikbaar. Voor grondeigenaren is het nu té aantrekkelijk om grond te verkopen voor verstedelijking. Grond is niet alleen vastgoed maar ook een publiek goed. Zonnepanelen vormen een industriële laag in het landschap, vergelijkbaar met glastuinbouw. Ze belemmeren de gewenste transitie in de landbouw, jagen grondprijzen op, hebben forse ecologische nadelen en tasten de belevingswaarde aan. Inzet is gemeentes en provincie te laten ondersteunen en faciliteren van maximale benutting van grote daken (o.a. van boerenbedrijven en industriegebieden) en eventuele kleine, landschapsvriendelijke, windmolens bij boerenbedrijven.

  1. Landbouw

Onze landbouw stuit op kritische grenzen en dit gaat ten koste van het landschap, de bodemkwaliteit, de biodiversiteit en de volksgezondheid. Landbouwgronden worden steeds belangrijker, er is een grote opgave voor de (lokale) voedselvoorziening. Landbouw zal nog meer gecombineerd moeten worden met natuur voor betere biodiversiteit en waterberging (droogte, zeespiegelstijging), de natuurinclusieve landbouw. Vasthouden van zoet water moet benut worden als kwaliteitsimpuls, mogelijk gecombineerd met waterrecreatie voor de kinderen, waar nu zeker rond IJsselstein, Benschop en Montfoort een tekort aan is.

Hoge landschapskwaliteit moet een randvoorwaarde zijn voor de landbouw. Bepaal eerst de gewenste kwaliteit van het landschap en neem die als randvoorwaarde voor het bepalen van de productieruimte voor de landbouw. Veel boeren willen wel overstappen naar biologische of duurzame bedrijfsvoering, maar vaak is dit financieel nog niet haalbaar. Hiervoor zou een overgangsfonds ingesteld kunnen worden dat helpt de kloof te overbruggen in overleg met de boeren.

  1. Verbeteren flora en fauna

In het verbeteren van de biodiversiteit spelen gemeenten en provincie als beheerders van veel openbaar groen een belangrijke rol. Zij zouden moeten streven naar volledig ecologisch beheer binnen een redelijke termijn. Ook de aanplant van inheemse bomen, houtwallen, houtsingels en bloemenrijke bermen en groenstroken verdient een stevige impuls. Binnen zowel als buiten de bebouwde kom.
Erven staan bijna overal in een lintbebouwing, wat de specifieke biodiversiteit van de erven extra kwetsbaar maakt. Daarom is het belangrijk om bewoners van erven te stimuleren hun erven te vergroenen en houtwallen en houtsingels terug te brengen in het landschap. Er komen nog weidevogels voor in de Lopikerwaard maar de aantallen lopen terug. Alle maatregelen die nodig zijn voor het behoud van de weidevogels verdienen ondersteuning.
Water is een groot goed in de polder, onmisbaar voor plant en dier. In de steeds droger wordende zomers is er een grote vraag naar water en bij hoosbuien houden we graag droge voeten. Tevens heeft het verlagen van het waterpeil veel gevolgen voor het milieu en de leefbaarheid. Aanpassingen in het waterbeheer zijn noodzakelijk en dienen op de voet gevolgd te worden. Zij bieden een kans voor de verbetering van de biodiversiteit.

Heel veel sloten in de Lopikerwaard worden ieder najaar “geschoond” om de waterdoorstroming te garanderen. Daarbij wordt het milieu ter plaatse telkens weer ernstig verstoord. Proefprojecten om het anders te doen worden ondersteund in samenwerking met HDSR.

ANBI
De Stichting Werkgroep Behoud Lopikerwaard is erkend als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI status).

Beloningsbeleid
De deelname aan het WBL bestuur is pro deo. Er worden geen vacatiegelden uitgekeerd. Alleen werkelijk gemaakte kosten worden vergoed. De WBL heeft geen eigen personeel. Alle activiteiten in het kader van de werkgroep geschieden op basis van vrijwilligheid.

Voor de Jaarverslagen en Financiële verslagen van de laatste jaren is het digitale archief te raadplegen.